Flanker Görevi Rehberi: Seçici Dikkat Bilimi [2026 Kılavuzu]

Flanker Görevi Nedir?

Flanker Görevi, seçici dikkat ve bilişsel kontrolü ölçen klasik bir psikoloji deneyidir. Ekranın ortasında bir hedef (ok gibi) gösterilir ve her iki tarafında "flanker" adı verilen dikkat dağıtıcı uyaranlar bulunur. Katılımcılar çevresindeki flankerleri görmezden gelerek merkezdeki hedefin yönünü hızlıca belirlemelidir.

Örneğin, "←←→←←" gösterilirse, doğru cevap "sağ (→)" dır. Flankerlar sola işaret ettiği için sola cevap verme eğiliminde olabilirsiniz, ancak sadece merkezdeki oka odaklanmanız gerekir.

Bilimsel Arka Plan

Eriksenler Tarafından Keşfi

1974'te Amerikalı psikologlar Barbara A. Eriksen ve Charles W. Eriksen, Perception & Psychophysics dergisinde "Effects of Noise Letters upon the Identification of a Target Letter in a Nonsearch Task" makalesini yayımladılar.

Orijinal deneyde harf uyaranları kullanıldı. Katılımcılardan belirli harflere yönsel tepkiler vermeleri istendi (örneğin, H ve K için sağa, S ve C için sola yanıt). Her denemede yedi harf gösterildi ve hedef ortadaki konumdaydı.

• Uyumlu koşul örneği: HHHKHHH (merkez ve flankerlar aynı tepkiyi gösterir)
• Uyumsuz koşul örneği: HHHSHHH (merkez ve flankerlar farklı tepkileri gösterir)

Flanker Etkisi Mekanizması

Flanker Etkisi, uyumsuz koşullarda tepki sürelerinin arttığı ve hataların daha sık hale geldiği olgudur. Bu, "tepki rekabeti" ile açıklanır. Flankerlar farklı bir tepki önerir ve hedefe verilecek doğru tepkiyle rekabet oluşturur.

Beyin Mekanizmaları

Nörobilim araştırmaları, Flanker Görevinde yer alan aşağıdaki beyin bölgelerini tanımlamıştır:

• Ön Singulat Korteks (ACC): Çatışma tespiti ve izleme
• Dorsolateral Prefrontal Korteks (DLPFC): Bilişsel kontrol ve dikkat düzenlemesi
• Parietal Korteks: Uzamsal dikkat dağılımı
• Birincil Motor Korteks: Tepki seçimi ve yürütme

Ön singulat korteks, denemeler arasında bilişsel kontrolü ayarlamada özellikle önemli bir rol oynar. Bir denemede daha fazla çatışma, bir sonraki denemede artırılmış kontrole yol açar.

Ölçülen Bilişsel Yetenekler

Nasıl Oynanır

1. Oyunu Başlatın

   Başlamak için "Başlat" düğmesine tıklayın. Süre sınırı içinde mümkün olduğunca çok doğru cevap vermeyi hedefleyin.

2. Merkezdeki Oku Belirleyin

   Ekranda beş ok görünür. Merkezdeki okun (sarı ile vurgulanan) yönünü hızla belirleyin.

3. Yön Düğmesine Basın

   Merkezdeki okun gösterdiği yön için düğmeye tıklayın veya klavye ok tuşlarını kullanın.

4. Puan Kazanın

   Doğru cevaplar puanınıza eklenir. Ardışık doğru cevaplar seri bonusları kazandırır.

Oyun Modları

2 Yönlü Mod (Varsayılan)

Sadece sol ve sağ yönleri kullanır. Yeni başlayanlar ve temel eğitim için uygundur.

4 Yönlü Mod

Dört yönü de kullanır (yukarı, aşağı, sol, sağ). Daha karmaşık bilişsel kontrol gerektirir.

Vurgusuz Mod

Merkez ok vurgusunu kapatır. Merkezi kendiniz belirlemeniz gerekir, bu da zorluğu artırır.

Skor Rehberi

Flanker Etkinizi Anlama

Oyun sonunda gösterilen "Flanker Etkisi", uyumlu ve uyumsuz denemeler arasındaki tepki süresi farkını temsil eder.

• 10ms'nin altında: Çok verimli girişim kontrolü
• 10-30ms: Ortalama Flanker Etkisi
• 30ms'nin üzerinde: Flanker girişiminden güçlü şekilde etkileniyor

Daha küçük bir fark, flankerlardan dikkatiniz dağılmadan yanıt verdiğiniz anlamına gelir.

İpuçları ve Stratejiler

1. Bakışınızı Merkeze Sabitleyin - Çevresindeki oklara bakmamak için gözlerinizi ekran merkezine sabit tutun. Flankerlar için çevresel görüş kullanmak girişimi artırır.

2. Bir Ritim Koruyun - Tutarlı bir ritimde yanıt vermek tepki hızını stabilize eder. Acele etmek, uyumsuz denemelerde daha fazla hataya yol açar.

3. 2 Yönlü Modla Başlayın - Önce 2 yönlü modda pratik yapın, ardından doğruluğunuz sabitlendiğinde 4 yönlü modu deneyin.

4. Klavyeyi Kullanın - Ok tuşları, düğme tıklamalarından daha hızlı yanıtlar verir.

5. Kısa Oturumlar Yapın - Odaklanma azalmadan önce tekrarlanan kısa oturumlar (15-30 saniye) daha etkilidir.

Araştırma Uygulamaları

Flanker Görevi çeşitli alanlarda kullanılır:

Gelişim Psikolojisi

• Çocukların bilişsel kontrol gelişimi araştırmaları
• DEHB tanısı ve değerlendirmesi
• Yaşa bağlı bilişsel değişiklikler üzerine çalışmalar

Nörobilim

• fMRI ve EEG kullanarak beyin aktivitesi araştırmaları
• Çatışma izlemenin sinirsel mekanizmalarını anlama
• Bilişsel kontrol ağları üzerine çalışmalar

Klinik Psikoloji

• Dikkat bozukluklarının değerlendirilmesi
• Bilişsel rehabilitasyon etkinliğinin ölçülmesi
• Ruhsal bozukluklarda bilişsel işlev araştırmaları

Dual N-Back ile Birleştirme

Flanker Görevi ve Dual N-Back farklı bilişsel işlevleri hedefler.

Her ikisini birleştirmek, yürütücü işlevin farklı yönlerini kapsamlı bir şekilde eğitmenizi sağlar.

İlgili Makaleler:

• Dual N-Back'e Nasıl Başlanır
• Çalışma Belleği Nedir?
• Stroop Testi Nedir?

SSS

Sonuç

Eriksenlerin 1974 araştırmasından bu yana, Flanker Görevi seçici dikkat ve bilişsel kontrolü ölçmek için standart bir deneysel paradigma olarak yaygın şekilde kullanılmaktadır. Görev basit olsa da -çevresindeki dikkat dağıtıcıları görmezden gelerek merkezdeki hedefe yanıt vermek- dikkat kontrol sistemlerimizin nasıl çalıştığını ortaya koyar.

Dilden bağımsız görsel bir görev olarak, yaş veya dilden bağımsız olarak erişilebilirdir. Flanker Etkisini deneyimleyin ve seçici dikkat yeteneklerinizi test edin!